Op zoek naar privé gegevens uit het verleden kwam ik onderstaande brief aan Aike Maarsingh voormalig LTO voorzitter tegen uit 1999.
Tijdens maatschappelijk overleg georganiseerd door het ministerie van LNV over het MeerJarenPlan Gewasbescherming (MJP-G) vergelijkbaar (nu 2026) met de besprekingen over de Convenant gewasbeschermingsmiddelen die nu onderwerp van gesprekken zijn.
Daarom voelen de convenant besprekingen voor mij als een herhaling van zetten. Ik hoop dat er nu goede, haalbare afspraken gemaakt kunnen worden. 

In een mail van enkele maanden geleden heb ik aan LLTB en NMFL al de suggestie gedaan om het toelatingsbeleid Noord Europees aan te pakken

Samen met anderen was ik rond 1999 heel actief aan het schrijven naar diverse personen en instanties…

Doe er jullie voordeel mee.

Beste heer Aike Maarsingh,                                       brief verzonden in 1999   

Lig niet dwars, maar werk nu mee.

Reactie op artikel -Het is oorlog- van Aike Maarsingh in de Boerderij van 3 augustus jl. Voorop gesteld: ik heb ook grote zorgen over het beschikbaar hebben van voldoende gewasbeschermingsmiddelen voor alle gewassen.  Maar ik heb ook grote zorgen voor de gevolgen op onze omgeving van de zwaar belastende chemische gewasbeschermingsmiddelen.

De LTO wil vasthouden aan het bestaande brede middelenpakket.  Ik vind dit niet van deze tijd, het getuigt niet van:
 -een aanvoelen van wat er maatschappelijk en politiek leeft op dit terrein;
 -van kennis en ervaring van de mogelijkheden die er op dit moment zijn;            
– kennis van de ontzettend grote verschillen in milieubelasting van  gewasbeschermingsmiddelen die er tussen vergelijkbare bedrijven zijn.

Wijngaardslak

De LTO moet niet kost wat kost vast blijven houden aan het bestaande brede middelenpakket, maar zoeken naar creatieve oplossingen zoals:

• Het -off label use- systeem dat in Engeland gebruikt wordt. Echter alleen voor middelen met een hele lage milieubelasting.
• Een Europees beleid laat mogelijk nog tientallen jaren op zich wachten, mogelijk is wel iets te doen in Noord-Europees verband. Praat eens met Duitse, Belgische, Deense en Engelse collega’s   (In Duitsland zijn minder middelen toegelaten voor de uienteelt dan in Nederland, onze Duitse collega’s zitten verlegen om oplossingen).
• De Belgische Boerenbond doet samen met de fabriek/importeur de toelatingsaanvraag en draagt daardoor ook bij in de kosten van de aanvraag. Op deze manier is een middel voor een importeur eerder financieel interessant, zeker voor kleine toepassingen.
• Breng aan alle boeren op een ludieke manier de resultaten van honderden en waarschijnlijk zelfs van duizenden boeren in beeld die sinds 1990 hun MBP van gewasbeschermingsmiddelen op hun bedrijf met > 80% hebben verlaagd.

(zie mijn pagina op internet over toelatingsbeleid van gewasbeschermingsmiddelen, http://www.home.wxs.nl/~nhuijts) nu www.kasteelhoeveputh.nl

Er is nog veel mogelijk om de milieubelasting te verlagen: in het rapport bij de besprekingen voor het Masterplan phytophthora is een gemiddelde milieubelasting in Nederland van gewasbeschermingsmiddelen van ruim 14000 milieubelastingspunten (MBP) /ha voor aardappelen. Een groep van circa 30 collega’s in deze regio die deelnemen aan een phytophtora waarschuwingssysteem en een referentiegroep van circa 25 collega’s hebben gemiddeld een 3000 MBP /ha. Een groot verschil, er moeten dus bedrijven zijn met een MBP van >20000 MBP/ha om aan het Nederlands gemiddelde te komen

Norbert Huijts

Onze milieu gedeputeerde (tot voor kort werkzaam in een landbouw Coöperatie) van de provincie Limburg schreef verleden jaar:  de leefkwaliteit op aarde staat stevig onder druk, dat verplicht iedereen tot meer dan wat de wet toestaat.  We hebben de aarde immers geleend van onze kinderen, niet waar.

Torenvalk

Voerendaal

E-mail: n.huijts@wxs.nl

Site:      http://home.wxs.nl/~nhuijts

Tot zover de brief uit 1999,  hieronder een aanvulling uit 1999

In een van de vele artikelen over de herijking van de gewasbeschermingsmiddelen die de laatste weken in de vakbladen staan, wordt gezegd dat de overheid een onbetrouwbare partner is.  Dat wil ik niet bestrijden, maar ik heb me vaak genoeg afgevraagd of wij als akkerbouwsector zelf zo’n betrouwbare partner zijn voor de overheid. De resultaten van het convenant het MJP-G die de sector met de overheid heeft afgesloten zijn zonder meer bedroevend. We hebben niet gedaan wat we afgesproken hebben. Terwijl vele projecten verspreid over het hele land hebben laten zien dat de afspraken in het MJPG goed haalbaar zijn met behoud van inkomen.  De verlagingen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen die sinds begin jaren negentig gerealiseerd zijn, zijn vooral het gevolg van de veranderde wetgeving op het gebied van grondontsmettingsmiddelen en de toelating van nieuwe middelen met een heel laag actieve stofgehalte.

Als wij als sector niet kunnen aangeven hoe de te bereiken verlaging van de milieubelasting gerealiseerd worden, zullen ambtenaren het van achter het bureau moeten doen. ….

Haas.

Aanvulling: oktober 2026

Dat laatste (maatregelen van ambtenaren, RIVM end. Instanties) is na het jaar 2000 gebeurt. Als we nu anno 2026 de mogelijkheden die er zijn om de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen te verlagen niet gebruiken zullen we nog verder ingeperkt worden. Onderhandel stevig en vraag tijd om maatregelen op bedrijfsniveau door te voeren naar duidelijke verlaging milieubelasting.
Doelsturing zal een goed instrument zijn.

Norbert Huijts
Voerendaal
Gepensioneerd biologisch akkerbouwer
www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Zwaluwen maken zich deze herfst gereed voor vertrek naar Afrika.

Meer halen uit bodemleven.

Beste bestuurders en medewerkers van de LLTB ,  NMFL en 2 leden provinciale staten van Limburg

Er zijn de laatste tijd op diverse sites veel positieve ontwikkelingen op het aanpakken en onderzoeken van crisissen in de landbouw.
Om enkele goede initiatieven en onderzoeken te benoemen:
– de nitraat weerberichten van de LLTB met daaraan gekoppelde adviezen.
– op de site van het Louis Bolk Instituut het gratis Ndicea programma die de binding en om het vrijkomen van stikstof voor plantengroei over de jaren heen te volgen, om zodoende gerichtere beslissingen te nemen.
– akkerwerkgroep in het peelgebied om stikstofniveau, waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
– Een melkvee groep met < 30 deelnemers om stikstofniveau, erosie, waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
– crowdfunding actie van Urgenda en LTO voor kruidenrijk mengsel voor weilanden en akkerlanden.
– de column van André Hoogendijk van BO-Akkerbouw met de goede onderzoeken voor het verbeteren van alle doelen.
– doelsturing om de landbouw van het stikstofslot te krijgen.

Ik lees op deze site en diverse anderen aandacht voor het bodemleven maar niet duidelijk genoeg waarom en welke acties ondernomen kunnen worden om het bodemleven te stimuleren.

Onderstaande foto laat duidelijk de verschillen zien in de uitwerking van het bodemleven op 2 verschillende percelen. De donkere band vanaf rechtsonder is de grens tussen beide percelen

Verschil in erosie

Een foto die ik in het voorjaar van 2024 genomen heb tijdens een wandeling in de Zuid-Limburgse heuvels na een flinke stortbui enkele dagen eerder.
Twee percelen suikerbieten beiden in het 2 bladstadium, die ongeveer gelijktijdig gezaaid waren.

Op het rechterperceel is de bodem door de felle stortbui platgeslagen doordat er geen grondbinding is door te weinig bodemleven. De wielsporen van de trekker en de rest van de akker zijn grijs van het van de helling afspoelen van de losse leem.

Het linker perceel zijn in de helling geen slijksporen te zien en hebben de trekker sporen en de tussen liggende stroken nog de bruine grondkleur. De grond heeft hier een kruimelstructuur waardoor een groot deel van het regenwater door de grond is opgenomen en daardoor weinig afspoeling heeft plaatsgevonden.

Buizerd op ons weerstation

Op een aantal bijeenkomsten/projecten zal goed uitgelegd zijn op welke manier het bodemleven functioneert. Toch denk ik dat er nog te weinig wordt verteld over het bodemleven, hoe het is samengesteld, welke functie het heeft en hoe we dit bodemleven kunnen stimuleren.
Bodemleven is heel divers en bestaat uit veel verschillende organismen, o.a.:
Diverse soorten wormen, aaltjes, insecten, bacteriën, virussen, schimmels, eencellige diertjes.
Samen zorgen ze voor het verteren van de (toegediende) organische stof, zodat de mineralen beschikbaar komen voor de groei van het bodemleven en de planten. Een deel wordt vastgelegd in de humus die ook vrijkomt bij de vertering van de organische stof. Dit laatste zorgt voor een goed kleihumus complex die lucht in de bodem toelaat, goed waterdoorlatend, vochtvasthoudend is en een goede mineralen huishouding.

De interactie ondergronds tussen het totale bodemleven en de ondergrondse wortels van de planten zijn cruciaal voor het bovengronds plantgedeelte voor gezonde groei en weerbaarheid tegen ziekten en plagen. Dit resulteert in een kwantitatief en kwalitatief gezond product voor mens en dier.
Het is belangrijk om in balans met de te verwachte opbrengst van het te telen gewas zoveel mogelijk mineralen in de vorm van organische stof te geven (o.a. stikstof en fosfor)
De overheden willen het gebruik van dierlijke mest verlagen, een aantal boeren zullen daardoor meer kunstmest gebruiken met als resultaat minder bodemleven en daardoor minder biodiversiteit.

Pinksterbloem

Teeltmaatregelen om de biodiversiteit ondergronds en bovengronds te vergroten:

• Ruim teeltplan
• Strokenteelt voor de biologische landbouw op onkruideg breedte en voor de gangbare landbouw op spuitbaanbreedte
• Niet kerende grondbewerking (voor Zuid-Limburg wettelijk verplicht)
• Zaai kruidenrijk grasmengsel en kruidenrijke groenbemester met daarin diverse vlinderbloemigen die stikstof binden, daardoor is minder stikstofkunstmest nodig
• Beter inzicht door innovatie voor mineralenbehoefte van gewassen zoals:
  Gebruik van sensoren om de fotosynthese in het blad te meten om op deze manier de stikstof behoefte te bepalen
  Webprogramma Ndicea van het Louis Bolk Instituut gebruiken om mineralisatie in de bodem tijdens de groei te volgen.  https://louisbolk.nl/ndicea
• Verse kruiden in voeding voor koeien verlaagt de methaanuitstoot en stimuleert de gezondheid en de biodiversiteit.
• Jaarrond zoveel mogelijk plantengroei in en op de bodem zodat bodemleven actief blijft.
  
  
  De bijlagen geef ik op deze blog kort weer, zijn mogelijk op internet te vinden.
  
  

Atalanta

De schijf van 5 voor een goede ontwikkeling van het bodemleven.  Bron: Argrifirm

• Bijlage: Column André Hoogendijk Bo-akkerbouw.

Tijd voor herziening van het mestbeleid van  2 april 2026
thema’s: Samenwerking akkerbouw en veehouderij
             Omslag van kalenderlandbouw naar doelsturing
                Circulaire meststoffen
                Aan de slag
 André Hoogendijk is directeur van BO Akkerbouw

    –      Bijlage: Verse kruiden in voeding voor Koeien.
Verse kruiden in voeding voor koeien verlaagt methaanuitstoot
thema’s: Methaanemissieproeven: veelbelovende resultaten
                Effecten op de melksamenstelling
                Wat betekenen deze resultaten voor de melkveehouders?
                Conclusie
Bron: Hogeschool Van Hall Larenstein.  Publicatiedatum: vr 4 okt. 2024

 
Ik hoop dat er meer aandacht besteed wordt aan hoe het bodemleven functioneert en gestimuleerd kan worden.

Groetend,
Norbert Huijts
Voerendaal
Biologisch akkerbouwer met pensioen
n.huijts@planet.nl
www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Avond zonlicht met prachtige kleuren

Naar een duurzame landbouw

Ik ben in 1970 als akkerbouwer begonnen. Door het onderkennen van de problemen met kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen ben ik toegegroeid naar de biologische landbouw. In 2001 heb ik mij aangemeld om biologische producten te telen en te verkopen. In 2017 ben ik gestopt en met pensioen gegaan.

Het overspringen van infecties van dier op mens heeft te maken met het muteren van het coronavirus. Voor dit nieuwe virus was geen medicijn beschikbaar, waardoor het zo heftig om zich heen heeft kunnen grijpen. Dit is voor mij heel herkenbaar. Door gewassen op grote percelen en veel dieren in een stal te plaatsen, kunnen gemuteerde organismen zoals virussen zich snel en massaal uitbreiden. Door bestrijdingsmiddelen te gebruiken worden virussen, bacteriën, aaltjes, insecten en (on)kruiden hier op den duur immuun voor, waardoor telkens weer nieuwe sterkere middelen ontwikkeld moeten worden. Het gevolg is dat de natuur op en naast de akkers en dus ook de biodiversiteit sterk verslechterd. In mijn ogen is dit een vicieuze cirkel waar we nooit uitkomen, zoals ook hoogleraar Pim Martens onlangs in De Limburger betoogde.

Precisielandbouw

Gelukkig zijn er alternatieven. Naast biologische landbouw zijn er diverse technieken om zonder of met weinig gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen te werken om de biodiversiteit weer terug te krijgen. Door precisielandbouw kun je smallere percelen maken, waardoor nuttige insecten gemakkelijker andere schadelijke insecten kunnen bestrijden. Ook plagen zoals virussen en bacteriën krijgen zo minder kans om gewassen aan te tasten. Je kunt bijvoorbeeld zes of meer gewassen op stroken naast elkaar zaaien of planten en die jaarlijks afwisselen.

Lobby

Het internationale bedrijfsleven is evenwel niet geïnteresseerd in oplossingen die biologisch voor de hand liggen, omdat deze geen geld opleveren voor de aandeelhouders. De lobbyisten van deze concerns verhinderen dat deze nieuwe milieuvriendelijke inzichten doorbreken. De focus ligt uitsluitend op efficiëntie, rendement en schaalvergroting. Met de draagkracht van de aarde wordt geen rekening gehouden.

Ik sta daarom ook achter de protesten van de boeren bij de supermarkten, omdat de prijs die ze voor hun producten krijgen te laag is. Daarnaast is de prijs van gangbare producten ten opzichte van de biologische producten veel te laag, omdat een aantal kosten van de grootschalige landbouw door de samenleving betaald worden, zoals:– de kosten die waterleidingsbedrijven moeten maken om schoon drinkwater te leveren; – de energie die nodig is om kunstmest en bestrijdingsmiddelen te produceren. Dit vraagt gigantisch veel energie met als gevolg veel CO₂-uitstoot, waardoor de landbouw een grote bijdrage levert aan de klimaatcrisis.

Haalbaar

Toch ben ik in het geheel genomen niet pessimistisch, omdat er de laatste tijd veel artikelen geschreven worden over de veranderingen die nodig zijn. Veel collega’s en ik hebben bewezen dat het praktisch en financieel haalbaar is biologisch voedsel te produceren, alleen zal de omschakeling niet in enkele jaren plaats kunnen vinden. Ook een aantal gangbare boeren heeft reeds stappen in de goede richting gezet. Maar er zal nog heel veel moeten veranderen in de landbouw, de industrie en het bedrijfsleven om de biodiversiteit in de wereld terug te krijgen. Ook maatschappelijk moet er nog het nodige gebeuren. Zo zal de consument zich bewuster moeten worden van wat hij in de winkel koopt. Want alleen door duurzaam geproduceerd voedsel te kopen, draagt deze bij aan herstel van de biodiversiteit – anders niet

Norbert Huijts woont in Voerendaal.

Zie website en blog www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Biologische akkerbouw wil zeggen, dat er geen chemische bestrijdingsmiddelen en geen kunstmest gebruikt worden bij het telen van de gewassen. Ook wordt geen gebruik gemaakt van genetisch gemanipuleerde gewassen.

Biologische akkerbouw is veel beter voor de natuur op en rondom het bedrijf. De biodiversiteit is een belangrijk item om ziekten en plagen in de gewassen te beheersen. Het is veel minder belastend voor het milieu dan de gangbare manier van akkerbouw. Biologische producten zijn puur natuur en smaken heerlijk.