Herhaling van zetten.   2026-09-01

Op zoek naar privé gegevens uit het verleden kwam ik onderstaande brief aan Aike Maarsingh voormalig LTO voorzitter tegen uit 1999.
Tijdens maatschappelijk overleg georganiseerd door het ministerie van LNV over het MeerJarenPlan Gewasbescherming (MJP-G) vergelijkbaar (nu 2026) met de besprekingen over de Convenant gewasbeschermingsmiddelen die nu onderwerp van gesprekken zijn.
Daarom voelen de convenant besprekingen voor mij als een herhaling van zetten. Ik hoop dat er nu goede, haalbare afspraken gemaakt kunnen worden. 


In een mail van enkele maanden geleden heb ik aan LLTB en NMFL al de suggestie gedaan om het toelatingsbeleid Noord Europees aan te pakken

Samen met anderen was ik rond 1999 heel actief aan het schrijven naar diverse personen en instanties…

Doe er jullie voordeel mee.

Beste heer Aike Maarsingh,                                       brief verzonden in 1999   

Lig niet dwars, maar werk nu mee.

Reactie op artikel -Het is oorlog- van Aike Maarsingh in de Boerderij van 3 augustus jl. Voorop gesteld: ik heb ook grote zorgen over het beschikbaar hebben van voldoende gewasbeschermingsmiddelen voor alle gewassen.  Maar ik heb ook grote zorgen voor de gevolgen op onze omgeving van de zwaar belastende chemische gewasbeschermingsmiddelen.

De LTO wil vasthouden aan het bestaande brede middelenpakket.  Ik vind dit niet van deze tijd, het getuigt niet van:
 -een aanvoelen van wat er maatschappelijk en politiek leeft op dit terrein;
 -van kennis en ervaring van de mogelijkheden die er op dit moment zijn;            
– kennis van de ontzettend grote verschillen in milieubelasting van  gewasbeschermingsmiddelen die er tussen vergelijkbare bedrijven zijn.

Wijngaardslak

De LTO moet niet kost wat kost vast blijven houden aan het bestaande brede middelenpakket, maar zoeken naar creatieve oplossingen zoals:

  • Het -off label use- systeem dat in Engeland gebruikt wordt. Echter alleen voor middelen met een hele lage milieubelasting.
  • Een Europees beleid laat mogelijk nog tientallen jaren op zich wachten, mogelijk is wel iets te doen in Noord-Europees verband. Praat eens met Duitse, Belgische, Deense en Engelse collega’s   (In Duitsland zijn minder middelen toegelaten voor de uienteelt dan in Nederland, onze Duitse collega’s zitten verlegen om oplossingen).
  • De Belgische Boerenbond doet samen met de fabriek/importeur de toelatingsaanvraag en draagt daardoor ook bij in de kosten van de aanvraag. Op deze manier is een middel voor een importeur eerder financieel interessant, zeker voor kleine toepassingen.
  • Breng aan alle boeren op een ludieke manier de resultaten van honderden en waarschijnlijk zelfs van duizenden boeren in beeld die sinds 1990 hun MBP van gewasbeschermingsmiddelen op hun bedrijf met > 80% hebben verlaagd.

(zie mijn pagina op internet over toelatingsbeleid van gewasbeschermingsmiddelen, http://www.home.wxs.nl/~nhuijts) nu www.kasteelhoeveputh.nl

Er is nog veel mogelijk om de milieubelasting te verlagen: in het rapport bij de besprekingen voor het Masterplan phytophthora is een gemiddelde milieubelasting in Nederland van gewasbeschermingsmiddelen van ruim 14000 milieubelastingspunten (MBP) /ha voor aardappelen. Een groep van circa 30 collega’s in deze regio die deelnemen aan een phytophtora waarschuwingssysteem en een referentiegroep van circa 25 collega’s hebben gemiddeld een 3000 MBP /ha. Een groot verschil, er moeten dus bedrijven zijn met een MBP van >20000 MBP/ha om aan het Nederlands gemiddelde te komen

Norbert Huijts

Onze milieu gedeputeerde (tot voor kort werkzaam in een landbouw Coöperatie) van de provincie Limburg schreef verleden jaar:  de leefkwaliteit op aarde staat stevig onder druk, dat verplicht iedereen tot meer dan wat de wet toestaat.  We hebben de aarde immers geleend van onze kinderen, niet waar.

Torenvalk

Voerendaal

E-mail: n.huijts@wxs.nl

Site:      http://home.wxs.nl/~nhuijts

Tot zover de brief uit 1999,  hieronder een aanvulling uit 1999

In een van de vele artikelen over de herijking van de gewasbeschermingsmiddelen die de laatste weken in de vakbladen staan, wordt gezegd dat de overheid een onbetrouwbare partner is.  Dat wil ik niet bestrijden, maar ik heb me vaak genoeg afgevraagd of wij als akkerbouwsector zelf zo’n betrouwbare partner zijn voor de overheid. De resultaten van het convenant het MJP-G die de sector met de overheid heeft afgesloten zijn zonder meer bedroevend. We hebben niet gedaan wat we afgesproken hebben. Terwijl vele projecten verspreid over het hele land hebben laten zien dat de afspraken in het MJPG goed haalbaar zijn met behoud van inkomen.  De verlagingen in het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen die sinds begin jaren negentig gerealiseerd zijn, zijn vooral het gevolg van de veranderde wetgeving op het gebied van grondontsmettingsmiddelen en de toelating van nieuwe middelen met een heel laag actieve stofgehalte.

Als wij als sector niet kunnen aangeven hoe de te bereiken verlaging van de milieubelasting gerealiseerd worden, zullen ambtenaren het van achter het bureau moeten doen. ….

Haas.

Aanvulling: oktober 2026

Dat laatste (maatregelen van ambtenaren, RIVM end. Instanties) is na het jaar 2000 gebeurt. Als we nu anno 2026 de mogelijkheden die er zijn om de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen te verlagen niet gebruiken zullen we nog verder ingeperkt worden. Onderhandel stevig en vraag tijd om maatregelen op bedrijfsniveau door te voeren naar duidelijke verlaging milieubelasting.
Doelsturing zal een goed instrument zijn.

Norbert Huijts
Voerendaal
Gepensioneerd biologisch akkerbouwer
www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Zwaluwen maken zich deze herfst gereed voor vertrek naar Afrika.

Meer halen uit Bodemleven

Meer halen uit bodemleven.

Beste bestuurders en medewerkers van de LLTB ,  NMFL en 2 leden provinciale staten van Limburg

Er zijn de laatste tijd op diverse sites veel positieve ontwikkelingen op het aanpakken en onderzoeken van crisissen in de landbouw.
Om enkele goede initiatieven en onderzoeken te benoemen:
– de nitraat weerberichten van de LLTB met daaraan gekoppelde adviezen.
– op de site van het Louis Bolk Instituut het gratis Ndicea programma die de binding en om het vrijkomen van stikstof voor plantengroei over de jaren heen te volgen, om zodoende gerichtere beslissingen te nemen.
– akkerwerkgroep in het peelgebied om stikstofniveau, waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
– Een melkvee groep met < 30 deelnemers om stikstofniveau, erosie, waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
– crowdfunding actie van Urgenda en LTO voor kruidenrijk mengsel voor weilanden en akkerlanden.
– de column van André Hoogendijk van BO-Akkerbouw met de goede onderzoeken voor het verbeteren van alle doelen.
– doelsturing om de landbouw van het stikstofslot te krijgen.

Ik lees op deze site en diverse anderen aandacht voor het bodemleven maar niet duidelijk genoeg waarom en welke acties ondernomen kunnen worden om het bodemleven te stimuleren.

Onderstaande foto laat duidelijk de verschillen zien in de uitwerking van het bodemleven op 2 verschillende percelen. De donkere band vanaf rechtsonder is de grens tussen beide percelen

Verschil in erosie



Een foto die ik in het voorjaar van 2024 genomen heb tijdens een wandeling in de Zuid-Limburgse heuvels na een flinke stortbui enkele dagen eerder.
Twee percelen suikerbieten beiden in het 2 bladstadium, die ongeveer gelijktijdig gezaaid waren.

Op het rechterperceel is de bodem door de felle stortbui platgeslagen doordat er geen grondbinding is door te weinig bodemleven. De wielsporen van de trekker en de rest van de akker zijn grijs van het van de helling afspoelen van de losse leem.

Het linker perceel zijn in de helling geen slijksporen te zien en hebben de trekker sporen en de tussen liggende stroken nog de bruine grondkleur. De grond heeft hier een kruimelstructuur waardoor een groot deel van het regenwater door de grond is opgenomen en daardoor weinig afspoeling heeft plaatsgevonden.

Buizerd op ons weerstation

Op een aantal bijeenkomsten/projecten zal goed uitgelegd zijn op welke manier het bodemleven functioneert. Toch denk ik dat er nog te weinig wordt verteld over het bodemleven, hoe het is samengesteld, welke functie het heeft en hoe we dit bodemleven kunnen stimuleren.
Bodemleven is heel divers en bestaat uit veel verschillende organismen, o.a.:
Diverse soorten wormen, aaltjes, insecten, bacteriën, virussen, schimmels, eencellige diertjes.
Samen zorgen ze voor het verteren van de (toegediende) organische stof, zodat de mineralen beschikbaar komen voor de groei van het bodemleven en de planten. Een deel wordt vastgelegd in de humus die ook vrijkomt bij de vertering van de organische stof. Dit laatste zorgt voor een goed kleihumus complex die lucht in de bodem toelaat, goed waterdoorlatend, vochtvasthoudend is en een goede mineralen huishouding.

De interactie ondergronds tussen het totale bodemleven en de ondergrondse wortels van de planten zijn cruciaal voor het bovengronds plantgedeelte voor gezonde groei en weerbaarheid tegen ziekten en plagen. Dit resulteert in een kwantitatief en kwalitatief gezond product voor mens en dier.
Het is belangrijk om in balans met de te verwachte opbrengst van het te telen gewas zoveel mogelijk mineralen in de vorm van organische stof te geven (o.a. stikstof en fosfor)
De overheden willen het gebruik van dierlijke mest verlagen, een aantal boeren zullen daardoor meer kunstmest gebruiken met als resultaat minder bodemleven en daardoor minder biodiversiteit.

Pinksterbloem

Teeltmaatregelen om de biodiversiteit ondergronds en bovengronds te vergroten:

  • Ruim teeltplan
  • Strokenteelt voor de biologische landbouw op onkruideg breedte en voor de gangbare landbouw op spuitbaanbreedte
  • Niet kerende grondbewerking (voor Zuid-Limburg wettelijk verplicht)
  • Zaai kruidenrijk grasmengsel en kruidenrijke groenbemester met daarin diverse vlinderbloemigen die stikstof binden, daardoor is minder stikstofkunstmest nodig
  • Beter inzicht door innovatie voor mineralenbehoefte van gewassen zoals:
    Gebruik van sensoren om de fotosynthese in het blad te meten om op deze manier de stikstof behoefte te bepalen
    Webprogramma Ndicea van het Louis Bolk Instituut gebruiken om mineralisatie in de bodem tijdens de groei te volgen.  https://louisbolk.nl/ndicea
  • Verse kruiden in voeding voor koeien verlaagt de methaanuitstoot en stimuleert de gezondheid en de biodiversiteit.
  • Jaarrond zoveel mogelijk plantengroei in en op de bodem zodat bodemleven actief blijft.


    De bijlagen geef ik op deze blog kort weer, zijn mogelijk op internet te vinden.

Atalanta

De schijf van 5 voor een goede ontwikkeling van het bodemleven.  Bron: Argrifirm

  • Bijlage: Column André Hoogendijk Bo-akkerbouw.

Tijd voor herziening van het mestbeleid van  2 april 2026
thema’s: Samenwerking akkerbouw en veehouderij
            
Omslag van kalenderlandbouw naar doelsturing
                Circulaire meststoffen
                Aan de slag
 André Hoogendijk is directeur van BO Akkerbouw

    –      Bijlage: Verse kruiden in voeding voor Koeien.
Verse kruiden in voeding voor koeien verlaagt methaanuitstoot
thema’s: Methaanemissieproeven: veelbelovende resultaten
                Effecten op de melksamenstelling
                Wat betekenen deze resultaten voor de melkveehouders?
                Conclusie
Bron: Hogeschool Van Hall Larenstein.  Publicatiedatum: vr 4 okt. 2024

 
Ik hoop dat er meer aandacht besteed wordt aan hoe het bodemleven functioneert en gestimuleerd kan worden.

Groetend,
Norbert Huijts
Voerendaal
Biologisch akkerbouwer met pensioen
n.huijts@planet.nl
www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Avond zonlicht met prachtige kleuren

Beleg voorlichtingsbijeenkomsten over biologische- en Natuur inclusieve landbouw. 2-2-2026

Beste mensen van de LLTB en Biologisch Limburg,

In het coalitieakkoord heeft het komende kabinet de ambitie uitgesproken om de biologische- en natuur inclusieve landbouw een flinke stimulans te geven door kaders te scheppen en subsidies te verstrekken. Om zo doende de biologische- en natuur inclusieve landbouw te vergroten en de afzet van producten van deze bedrijven te stimuleren.

Rivier De Geul bij Mechelen

LTO, NAJK en Biohuis zijn overwegend zeer positief over het coalitieakkoord. Veel voorstellen vanuit de landbouw zijn terug te vinden in het coalitieakkoord. Ik hoop o.a. dat doelsturing en andere maatregelen die landelijke organisaties en bedrijven gezamenlijk voorstelden, aan de formerende partijen, uiteindelijke in het beleid worden aangenomen door de Kamers.

Biologische landbouw.
Stimuleer als LLTB en Biologisch Limburg gezamenlijk de groei van biologische landbouw door voorlichtingsbijeenkomsten in de drie LLTB-afdelingen Noord, Midden en Zuid te organiseren.
Voor 2000 hebben voorlichtingsbijeenkomsten door de mergellandcorporatie in Zuid-Limburg een tiental boeren doen omschakelen naar de (gecertificeerde) biologisch landbouwmethode.
Doe deze voorlichting met landelijke onafhankelijke voorlichtingsorganisaties voor biologische landbouw.  Als in Limburg in 2030 10 % biologisch werkt zal ik blij zijn.
LLTB, besteed op jullie site aandacht aan de Biologische landbouw en plaats de link naar Biologisch Limburg hierbij.

Nest van Veldleeuwerik in het veld bij kasteelhoeve Puth

Natuur inclusieve landbouw.
LLTB organiseer ook drie bijeenkomsten in Limburg over natuur inclusieve landbouw zodat de maatschappelijke en duurzaamheidsdoelstellingen sneller bereikt worden.
Onafhankelijke advies organisaties zijn ook hier gewenst.

Betrek ook de provincie bij deze bijeenkomsten en wat mij betreft ook de NMFL en de TBO’s.

Ik hoop van harte dat het stimuleren van biologische- en natuur inclusieve-landbouw opgepakt wordt.  Graag ga ik in gesprek.

Met vriendelijke groet,

Norbert Huijts
Voerendaal

groene specht op zoek naar wormen

Na zijn benoeming tot staatsecretaris heb ik Silvio Erkens onderstaande mail aan gestuurd die past bij bovenstaand artikel.


Beste Silvio Erkens,

Dezer dagen heeft u op een bijeenkomst van LTO gesproken over de duurzaamheids opgave van de landbouw.

Stimuleer en financier als ministerie van LVVN de omschakeling van landbouwers naar de biologische en/of de natuur inclusieve teelt.

Stimuleer en financier ook de opleiding van biologische en natuur inclusieve onafhankelijke landbouwadviseurs. Daarvan zijn er op dit moment te weinig om de transitie naar meer biologische en/of natuur inclusieve landbouw te begeleiden.

Daarnaast is het voor de omschakelende landbouwers erg belangrijk dat dit gebeurt in regionale begeleidingsgroepen. Neem dit ook mee in uw beleid.
Dat dit allemaal erg belangrijk is heb ik zelf ervaren in mijn omschakeling vanaf 1990 naar geïntegreerde /natuurinclusief akkerbouw en vanaf 2001 in mijn omschakeling naar de biologische akkerbouw methode.
Zie mijn ervaringen op mijn website en blog.  www.kasteelhoeveputh.nl/blog
Veel succes, 
Norbert Huijts Voerendaal.

Appelbloesem

2025-9-23 Provincie Limburg heeft onlangs

Provincie Limburg heeft onlangs “Het Limburgs Offensief Stikstof” (LOS) gelanceerd.

Samen aan de slag voor een geborgde daling van stikstofemissie en herstel van natuur en water.
23 september 2025.

In overleg met gemeenten, waterschap, agrariërs, inwoners, grondeigenaren, terrein beherende organisaties en maatschappelijke organisaties is dit document ontstaan, zodat het draagvlak voor de uitvoering kan groeien.

De zwarte roodstaart komt in en om veel boerderijen voor. Is een insecten eter.

Alleen gezamenlijk, in respect, met de kennis en praktische ervaring van deze partijen kan van onderop gewerkt worden aan geborgde snelle oplossingen.

Ik hoop met deze publicatie een bijdrage te leveren aan gedragen oplossingen voor stikstofreductie en schoon water.
Hier beneden mijn reactie aan de LLTB-voorzitter van de enkele maanden geleden gepresenteerde aanpak van LTO/LLTB, Agrarische Jongeren, provincies en gemeenten. Doel om van onderop maatregelen te nemen om de milieudruk van water, stikstof en andere milieuproblemen te verlagen. Als enkele landbouwers deze gestelde doelen niet willen realiseren kunnen zij sancties tegemoetzien.    

Beheerde natuur en gecultiveerde natuur kunnen in evenwicht goed samen.

Beste Thijs Rompelberg,                                                                     13-juli 2025

Reactie op gezamenlijk plan van de landbouworganisaties, de provincies, de gemeenten en waterschappen om Nederland uit de stikstofcrisis te trekken.

Goed dat jullie gezamenlijk stevig doorpakken, alleen van onderop kan er aan oplossingen gewerkt worden voor de diverse problemen/uitdagingen in de diverse sectoren van de landbouw.
Boeren moeten afgerekend worden op het stikstofoverschot van hun bedrijf waar zij invloed op hebben en niet op een deken van emissies over natura 2000 gebieden.
Er worden technische innovaties in de stallen genoemd in de krantenartikelen. Vooral zal de bemesting en het tijdstip van bemesting op de behoefte van het gewas aangepast moeten worden. Met name de kunstmest gift zal omlaag moeten gaan, eventueel vloeibaar stikstofkunstmest aan het eind van het groeistadium bij de afrijping.
Met name de stikstofkunstmestgift verminderen omdat deze remmend werkt op het bodemleven. Het totale bodemleven draagt namelijk bij aan een grotere biodiversiteit.

Een grote groep boeren wil best veranderen, alleen weten ze door het wisselend beleid van de overheid niet waar ze aan toe zijn.
Een heel kleine groep Boeren wil niet veranderden en vindt het allemaal flauwekul.
ik hoop dat deze laatste groep eieren voor zijn geld kiest en uiteindelijk ook voor de doelen gaan, om terechte sancties te voorkomen.

Met grondmonster en diverse methoden tijdens de groei zoals Ndicea
is de stikstofbehoefte goed in te schatten.

(Melk)veehouders.
Een 30 melkveehouders in Zuid-Limburg zijn via een Europees project gezamenlijk bezig de milieubelasting van hun bedrijf te verminderen. Een melkveehouder vertelde mij dat hij met een kleinere groep al enkele jaren met dit thema bezig zijn. In de snijmais heeft hij al enkele jaren minder organische mest gegeven en nog nauwelijks kunstmest, met dezelfde opbrengst die hij voorheen had. Iets wat hij voorheen voor onmogelijk had gehouden.
Een ander thema: voor het Zuid-Limburgse heuvellandschap is het belangrijk dat het aantal stuks vee niet verminderd. Zodat geen (steile) hellingen veranderen in akkerland.

Kruidenrijk grasland past goed in de moderne veehouderij
Ze verhogen de gezondheid van de dieren.
is goed voor bodemleven, stikstofreductie,water en biodiversiteit

Akkerbouw.
Ook in de akkerbouw zijn de verschillen in het stikstof overschot erg groot
Het stikstofweerbericht dat jullie uitvoeren is een fantastisch initiatief, heel belangrijk om boeren inzicht te geven in het vrijkomen van stikstof tijdens het groeiseizoen.  Zie www.lltb.nl
Ik las op LinkedIn dat de LLTB in gesprek is met het Louis Bolk instituut over het Ndicea programma (koolstof en stikstof). Ik hoop dat jullie dit programma parallel laten draaien met het stikstofweerbericht om hier ook ervaring mee te krijgen. Heel veel parameter zijn op bedrijfsniveau in te stellen. Standaard wordt het weer van Beek ingeladen maar het kan ook door de boer zelf ingesteld worden, net zoals de diepte van de wortelzone die in Zuid-Limburg erg diep kan zijn. Waarden van alle productiemiddelen zijn apart in te stellen. Louis Bolk is bezig met partijen om het Ndicea in akkerbouwmanagementprogramma’s in te brengen.
Heb ook aandacht voor percelen die jaarlijks verpacht worden voor intensieve gewassen (aardappelen en Maïs). Zorg dat er afspraken komen.

Ik stuur mijn presentatie mee die ik samen met andere collega’s voor fracties van de gemeente Voerendaal gehouden heb om landschappelijke elementen niet vast te leggen.
Er zit een dia bij van een Scheurkalender van het blad Agrio waarin gepleit wordt om het jaarlijks vast leggen van de werkzaamheden om er het volgende jaar rekening mee te houden.
De foto van de akker zijn 2 percelen bieten in het 2 bladstadium. Het rechterperceel is duidelijk geërodeerd (zoom in op de helling), de trekker sporen zijn op dit perceel grijs. Het linker perceel is bruin en heeft een goede kruimelstructuur en minder erosie.

IVN.
IVNers denken heel verschillend over wat er bij de boeren moet gebeuren. Meerdere zeggen begrip hebben voor de boeren maar hoopt dat er oplossingen komen, en een enkeling zegt er moet nu iets veranderen
Een voorzitter van een IVN-afdeling in Z-L die bestuurslid is geweest bij de stichting Mergellandcorporatie vroeg ik, hoe kijk je terug op deze tijd. Met een positief gevoel en als er iets dergelijks weer zou gebeuren dan is dat positief was direct zijn antwoord.
Betrek natuur en milieumensen in jullie zoektocht naar oplossingen.
ik stuur deze mail in de CC naar een beleidsmedewerker van de Natuur en Milieufederatie Limburg.

Een torenvalk hoort in een open landschap Thuis.
Goed in het beheerbaar houden van de veldmuizen.

Ik wens jullie heel veel succes in het uitwerken van de afrekenbare doelen. Succes ook met het motiveren van boeren om gezamenlijk als collega’s hun ideeën, succes en mislukkingen te delen en van elkaar te leren. De snelste manier om flinke stappen te zetten.
ik hoop dat de landbouw met jullie hulp en van deskundigen de doelstellingen van 2030 en 2035 ruimschoots zullen halen.
Ik zal het proces met interesse en passie volgen.

Norbert Huijts
Steinweg 2
6367GM Voerendaal

Ieder jaar weer een prachtig schouwspel en geluid als de kraanvogels
met honderden/duizenden overvliegen, visa verse van noord naar zuid

Afplaggen en de vele wegen die leiden naar Rome. 2025-07-10

Het afplaggen van de erosiegevoelige Lössgrond in het Zuid-Limburgs heuvelland is een lange neus trekken naar alle boeren in Zuid-Limburg.
Zij zijn wettelijk verplicht om niet kerend de grond te bewerken en de grond zo veel mogelijk bedekt te houden. Een verplichting waar ik volledig achter sta. Ik heb in de jaren negentig geleerd dat het meeste bodemleven in de bovenste 10 cm zit. Dit bodemleven zorgt voor een goede kruimel structuur die veel water vasthoudt en daardoor erosie remmend werkt. Daarnaast zorg het gehele samenwerkende bodemleven ervoor om mineralen te binden aan de humus en op vraag van de plantenwortels weer beschikbaar te komen voor de groei van de planten.
Ik ben ervan overtuigd dat het gewenste doel van de Terrein Beherende Organisaties op een andere manier zonder dit afplaggen zeker zo snel bereikt zal worden.

Onderstaand mijn mail naar Staatsbosbeheer, vervolgens een reactie van een medewerker van Staatsbosbeheer vanuit het hoofdkantoor van Amersfoort. Waarna nog een reactie van mijn kant volgt. In alle respect heb ik deze mail discussie gevoerd en enkele mails zijn hieronder afgedrukt.
Namen van medewerkers heb ik weggelaten.

Bont zandoogje

Beste medewerkers Staatsbosbeheer Zuid-Limburg.

Staatsbosbeheer wil in Wolfhaag, gemeente Vaals, een aantal weilanden gaan afplaggen. Dit om bloemen en kruiden die hier vroeger veel voorkwamen te bevorderen.
Een heel slecht plan, omdat het bodemleven dat in de bovenste 10 cm aanwezig is, volkomen wordt verwijderd. Dit bodemleven is enorm belangrijk om de toplaag in structuur te houden en daardoor minder erosiegevoelig te zijn.
Het leemgehalte van löss is ongeveer 65 % en deze fijne gronddeeltjes zijn zonder samenhang met humus zeer gevoelig voor erosie. Het zal meer dan 10 jaar duren voordat enig bodemleven aanwezig is om de grondstructuur minder erosiegevoelig te maken.
Het totale bodemleven (o.a. insecten, bacteriën, schimmels, aaltjes, eencellige diertjes) is erg belangrijk voor binding van de grond en mineralen/voedingsstoffen (o.a. stikstof, fosfor en kalium).

2 percelen Suikerbieten 2 bladstadium, rechter perceel geërodeerd, linkerperceel goede structuur minder erosie


Het geschikt maken van de weilanden voor meer kruiden die in een schraal weiland thuishoren, kan ook gerealiseerd worden door b.v. 2 jaar intensief (4 maal per jaar) te maaien en het grasmaaisel af te voeren. De snel opneembare voedingstoffen zijn dan flink verlaagd aanwezig; zie resultaten op akkerbouwproefbedrijf Wijnandsrade op niet bemeste percelen. (Proeven van 1 of meerdere jaren).
Daarna kunnen met een speciale machine gewenste kruiden doorgezaaid worden en daarbij maaisel van andere natuurweiden over de percelen gespreid en ingeëgd worden, die dan ook kunnen groeien.

Kruidenrijk in steilrand autosnelweg

Het plan voor kruidenrijke graslanden is goed, maar zorg dat het plan wordt aangepast in de richting van de door mij aangegeven aanpak.
Ik ben ervan overtuigd dat niet afplaggen beter is voor de natuurlijke ontwikkeling van kruidenrijke graslanden en voor de boeren in de omgeving, die anders jaren last zullen hebben van de erosie van deze geplagde graslanden.

Vriendelijk verzoek om deze mail ook onder de aandacht te brengen van jullie meerderen.
Ik zal graag ter plaatse met jullie willen kijken naar de beoogde weilanden voor het stimuleren van wilde planten die vroeger hier voorkwamen.

Met vriendelijke groet,
Norbert Huijts

Morgenster

Reactie medewerker Staatsbosbeheer vanuit het hoofdbureau in Amersfoort.
Beste Norbert,

Uw eerdere mail heb ik doorgestuurd aan de omgevingsmanager (………) die de communicatie met de omgeving van het deelproject Geuldal (omgeving Wolfhaag) regelt.

Bij het project op de Keutenberg ben ik eveneens betrokken. Bij beide projecten zijn bodemonderzoeken uitgevoerd naar de voedingstoestand van de bodem (waarbij bodemmonsters genomen zijn die in het laboratorium geanalyseerd zijn).
De bodem is voor de beoogde natuurdoelen te voedselrijk. Uit de onderzoeken blijkt dat er met name te veel fosfaat in de bovenlaag aanwezig is.
Vandaar dat wij deze toplaag afgraven en afvoeren om op die manier een goede uitgangssituatie te bieden voor de beoogde natuurdoelen.

Bosorchis

Bij beide projecten brengen we ook landschappelijke elementen aan waaronder graften, zodat het landschap weer hersteld wordt. Daarmee wordt tevens afstroming van water afgeremd.

Staatsbosbeheer weegt net als andere natuur beherende instanties altijd zorgvuldig af welke inrichtingsmaatregelen passen bij de beoogde doelstelling en de situatie in het landschap. Als het niet nodig is om in te richten en we op andere manieren dezelfde doelstelling binnen afzienbare tijd kunnen bereiken dan nemen we dat altijd in overweging.

Ratelaar

Voor dit soort projecten baseren we ons op kennis en ervaringen die opgedaan zijn in het Zuid-Limburgse heuvellandschap. Meer informatie over dit soort projecten en onderzoeken die ten grondslag liggen aan de betreffende maatregelen zijn te vinden op https://natuurkennis.nl/.

Daarop zijn ook verschillende onderzoeken en publicaties toegankelijk gemaakt die kennis hebben opgeleverd waar we in de projecten nabij Wolfhaag en op de Keutenberg gebruik van maken. Waaronder: https://natuurkennis.nl/publicaties/kansen-voor-heischraal-grasland-in-het-heuvelland/.

Op de Bemelerberg zijn in het verleden al goede ervaringen opgedaan met dit soort maatregelen. Dit is o.s. te zelen in https://natuurtijdschriften.nl/pub/580085/DLN2008109004008.pdf.

Ik ga er vanuit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

senior projectleider

Staatsbosbeheer
Team Projecten – Afdeling Projecten en Programma’s

Salamander

Beste medewerker van Staatsbosbeheer,

Hartelijk dank voor het antwoord en de uitgebreide reportages.
Ik sta achter de doelstellingen van de natuur beherende instanties voor de betreffende percelen.
Ik heb je mail diverse malen gelezen en het verslag van de Bemelerberg en heesterberg en nog enkel rapporten van OBN gelezen.

In een rapport van OBN  onder “Werkveld en onderzoeksthema” trof ik onderstaande zin die mijn motivatie was om te reageren en nu nogmaals.
“Bovendien zorgt het reliëf in het landschap voor specifieke en complexe problemen op het gebied van hydrologie en erosie”.

Landbouwers in Zuid-Limburg moeten niet kerend grond bewerken om de humus en bodemleven intact te houden om zodoende het waterbergend vermogen te vergroten en erosie te verminderen. Daar sta ik nog steeds volledig achter. Ik was een van de eerste die dit in de jaren negentig toepaste voordat het verplicht werd.
Deze toplaag weg halen heeft gevolgen voor de waterberging en erosie.
Als er veel kalk brokken op en in de bodem zitten kan het regenwater direct de bodem inzakken, maar als er nog een Löss laag overblijft zal erosie optreden. Zie foto’s van het afgeplagde in Eys die ik meestuur als bijlage.

Geplagd in Eys

Met 3 of 4 keer maaien per jaar en dit 2 á 3 jaar doen zal met het afvoeren van gras de fosfaat en stikstof hoeveelheid in de bodem flink afnemen. Maaihoogte tussen 5 á 8 cm om de hergroei snel te laten plaatsvinden. De laatste maal in september/oktober erg kort maaien en direct daarna doorzaaien met de gewenste kruiden en op een iets later tijdstip maaisel van vegetatie van kalkgrasland opbrengen.
Daarna met schapen laten beweiden zoals dat nu en in het verleden goede resultaten opgeleverd heeft. Eventueel met mozaïek beweiding. Schapen voeren 60 % van de mineralen van het perceel af laat een rapport van de WUR zien die ik van Lardinois schapenhouder uit Eperheide kreeg. Zij doen veel beheers werk in Natuurterreinen in Zuid-Limburg. Schapen zorgen door hun manier van begrazen voor een grotere biodiversiteit.   
Banden van trekkers voor het maaien van percelen zullen de grond verdichten en sporen maken waardoor na het maaien erosie kan ontstaan.

Overweeg om van deze werkwijze ook een proef te maken, omdat deze manier veel minder ingrijpend is op de hellingen van Zuid-Limburg.

Ik hoor graag van je en wil wel eens kijken op de Bemelerberg als dat kan.

Grote groene Sabelsprinkhaan

Met vriendelijke groet,

Norbert Huijts
Voerendaal
06-54781748
biologische akkerbouwer met pensioen.
www.kasteelhoeveputh.nl/blog



Van één perceel dat afgeplagd is weet ik van mijn collega dat dit perceel al 15 jaar niet meer bemest is en voor het gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB) van de EU is opgegeven als natuur en dus ook niet bemest mag worden en is.
Als boer voelt deze manier van werken helemaal verkeerd

21 m strokenteelt

.
Ik trek daarom nu een gelijkenis met de ruilverkaveling in Zuid-Limburg. Mensen met ervaring van ruiverkaveling elders in Nederland zijn hier met deze ervaring de gronden (erosiegevoelige Lössgronden en heuvels) komen herverkavelen. Diverse graften en andere erosie remmende elementen zijn weggehaald zodat grote percelen ontstaan die gemakkelijker te bewerken zijn, zodat de voedselproductie verhoogt kan worden. Het Ransdalerveld is jaren later gedeeltelijk weer herverkaveld om de grote erosie problemen te verminderen 

Als je in een omgeving/percelen andere doelen wil nastreven, ga dan eens met boeren uit de omgeving praten, gebruik hun kennis en ervaring. Zoek dan boeren op die biologisch werken of gangbare boeren die heel bewust bezig zijn en voor jullie natuurpercelen beheren.

Norbert Huijts.

Voerendaal  

Wilde roosje

Voorjaar 2025

Tijdens onze wandelingen heb ik dit voorjaar de natuur rondom Voerendaal en ons huis op foto’s vastgelegd. Tot begin maart is het redelijk koud geweest met geregeld tot 5 graden nachtvorst.

Op 26 januari zagen we het eerste groepje sneeuwklokjes op een beschutte plek in het bos.

Op 5 februari was een salamander zich aan het opwarmen op het asfalt in de zon.

Tijdens onderhoudswerkzaamheden aan ons huis kwamen we een kluwen (diverse soorten) meikevers tegen. We hebben deze in een doek gewikkeld in het tuinhuis gelegd. Op dit moment zijn de meeste uit de doek gekropen en de natuur ingegaan.

Op 18 februari zagen we de eerste groepen kroenekrane (kraanvogels) over ons huis vliegen richting hun noordelijke broedplaatsen.

7 maart vonden we het eerste speenkruid op een beschutte plek.

De molt van vroege bewoning in de buurt van Ten Esschen is goed te zien (11 maart)

De hazelaar in de buurt van de Molt staat in volle bloei.

Hazelaar 11 maart

De eerste vlinder (citroenvlinder) is half maart te zien, gevolgd door de dagpauwoog op 21 maart Die is zich aan het opwarmen op het asfalt.

Deze collega heeft de eerste suikerbieten op 21 maart gezaaid.

Langs het pad in het bos bloeit hondsdraf.

De mooie heldergele bloemen van speenkruid zijn op 22 maart volop te zien.

Twee dagpauwogen zoeken zich onderling op tussen de aardbeien in onze tuin.

Op 26 maart zijn in de bossen de bosanemoon, bosviooltje, hondsdraf, paarse dovenetel en de sleutelbloemen volop aanwezig.

Langs de weg staat deze prachtige meidoorn in bloei op 26 maart.

De vogels worden na de winter en het koude voorjaar weer actief en zijn volop aan het baltsen en fluiten. In onze tuin zijn de mezen, winterkoninkje, merel, lijster, en kwikstaart actief. In het veld achter onze woning fluit de veldleeuwerik zijn hoogste lied. En sinds 26 maart is de zwarte roodstaart weer terug vanuit zonnige oorden. Het is weer genieten van alle flora en fauna in onze omgeving. 

“Samenwerken voor Natuur” 8 januari 2025

Onder “Samenwerken voor Natuur” stond een betoog van mij in De Limburger op 8 januari 2025

Het overheidsbeleid streeft na dat de landbouw in 2030 voor 15 procent biologisch draait. Dan werkt nog steeds 85 procent volgens de gangbare methode. Ik ben ervan overtuigd dat met de juiste maatregelen de door natuurorganisaties beheerde natuur en de landbouw (gecultiveerde natuur) elkaar kunnen versterken en dat bevordering van biodiversiteit veel problemen oplost of tenminste op termijn sterk vermindert.Vanaf 1985 heb ik met veel collega’s in Zuid-Limburg deelgenomen aan diverse projecten om zo de milieubelasting van mijn bedrijf te verlagen. Samen met betrokken landbouw- en natuurorganisaties, de wetenschap en WML zijn projecten uitgevoerd, waardoor de milieubelasting van veel bedrijven is verlaagd.
De verschillen tussen bedrijven onderling bij het stikstofoverschot zijn heel erg groot en juist daarin zal de oplossing gezocht moeten worden. Niet in generieke maatregelen, maar in oplossingen op bedrijfsniveau. In Frankrijk en België worden bedrijven beboet als ze boven een bepaalde norm komen. De Nederlandse overheden kunnen bij onze zuiderburen kijken hoe dit systeem werkt. Boeren die goed bezig zijn, worden dan niet gestraft voor de kleine groep boeren die hardleers is.

Ruikverkavelingsgebied Ubachsberg



De polarisatie en agressie tussen boeren die glyfosaat gebruiken en burgers en buitenlui is groot. Het EU-besluit om glyfosaat nog tien jaar toe te staan, stemt mij niet vrolijk. Beter was het geweest om het middel nog drie jaar onder strikte voorwaarden toe te staan. Je zou zo boeren de kans geven ervaring op te doen met vervangende technische oplossingen die volop in ontwikkeling zijn. Onkruid krijgt daardoor – zonder het gebruik van bestrijdingsmiddelen – veel minder de kans de kop op te steken.
Het is terecht dat Vincent Janssen opmerkt dat boeren de hoogste risico’s lopen bij blootstelling aan glyfosaat. En we weten inderdaad te weinig van het effect van de opeenstapeling van gewasbeschermingsmiddelen. In Frankrijk is dementie onder boeren door glyfosaat erkend als beroepsziekte.
Nederland heeft vele prachtige en diverse landschappen die behouden moeten blijven. In veel van deze landschappen zijn landbouw en natuur prachtig in elkaar verweven, met zeer diverse flora en fauna. Landbouw is immers weinig anders dan gecultiveerde natuur.

Pootaardappel kiemrek

Situeer de voorgenomen uitbreiding van de natuur in de landbouwgebieden zodat het landschap meer biodiversiteit krijgt. Landbouwgewassen worden dan weerbaarder en de instandhouding van flora en fauna wordt bevorderd. Een win-winsituatie voor de beheerde natuur en de voedselproductie, terwijl de maatschappelijke kosten verminderen.
Maar doe dit alles wel gefaseerd, met een lange termijnplanning. Boeren, burgers, buitenlui en weten dan voor vele jaren waar ze aan toe zijn, waar de natuur baat bij heeft. Alleen door samen te werken, kunnen we dit maatschappelijk probleem oplossen.
Norbert Huijts uit Voerendaal is gepensioneerd akkerbouwer.

Diepwoeler voor storende lagen
bodemleven blijft intact door niet kerende werking

————————————————————————————————–
Aanvulling of verduidelijking op het geplaatste artikel in dagblad De Limburger:

Het door de journalist gebruikte gegevens uit het RIVM-rapport geeft de gemiddelde situatie in Zuid-Limburg weer. De stikstofoverschot situatie tussen de landbouwbedrijven in Zuid-Limburg is erg groot en los je niet op met generieke maatregelen.

Suikerbietenpootmachine
met paperpots zoals koolplanten
bietenplanten zijn in het 4 bladstadium

Onderzoek en toelating van bestrijdingsmiddelen zijn alleen gedaan per werkzame stof waarbij niet gekeken wordt naar een eventueel negatief effect van stapeling van middelen die er in de praktijk wel degelijk zijn. Ook de draag-/vulstof voor de werkzame synthetische stof van het bestrijdingsmiddelen kan giftig zijn.

Snel onkruideggen in
suikerbieten mogelijk

Samenwerking landbouwonderzoek en landbouwpraktijk:

Vrijdag 24 oktober 2024 ben ik naar een Symposium “Agronomie, Ecologie en technologie” geweest op het akkerbouwproefbedrijf van de WUR (Wageningen Universiteit en Research) in Lelystad. Dit ter gelegenheid van een onderzoeker die met pensioen gaat. Aan het eind feliciteerde en bedankte ik hem voor de inspiratie die ik van hem heb meegekregen tijdens diverse projecten. Hij bedankte mij vervolgens voor mijn inbreng en inspiratie, die waren voor hem waardevol. Alleen op deze manier door met onderzoek en landbouwpraktijk samen te werken komen we verder.

Een onderzoeker van de WUR sprak op dit symposium over de toekomstbestendige landbouw. Hij stelde dat niet op nationaal niveau maatregelen genomen moesten worden maar op regio niveau. En dat natura 2000 gebieden omsloten moeten worden door extensieve landbouwbedrijven.
 Daar ben ik het absoluut mee oneens. Kijkend naar Zuid-Limburg zie ik een landschap met de verzamelnaam Lössgrond, die in het verleden door de Maas vanaf Brunssum tot in het Maasvallei gevormd is, doorsneden plateau’s en beekdalen.
Alle boerenbedrijven en percelen hebben een andere aanpak nodig om aan de biodiversiteits en milieu doelen passend bij het landschap (ook natura 2000 gebieden) en de individuele boer te voldoen.

Kleinere percelen of stroken teelt
levert meer biodiversiteit en minder erosie
in Zuid-limburg

Norbert Huijts
Voerendaal
www.kasteelhoeveputh.nl/blog
Vanaf 2018 gepensioneerd (biologisch) akkerbouwer

2024-03-19    Reactie op de brochure van Natuurkracht 

                                      

WATER VASTHOUDEN EN VERTRAGEN IN HET GEULDAL
Natuur inzetten tegen wateroverlast en droogte
Door de samenwerkende natuur beherende organisaties en NMFL.

ruilverkaveling langs ruil
verkavelingsweg Ubachsberg


Een uitgebreide verkenning van bodem en ondergrond en oplossingen voor het probleem van erosie en wateroverlast in Zuid-Limburg. Jammer dat jullie het gedaan hebben zonder de grootste gebruiker van het landelijke gebied, de boeren erbij te betrekken. Door er samen over te spreken, in alle respect, lijkt het mij mogelijk om er samen sneller uit te komen al is het geen gemakkelijke opgave.

Kraanvogels
Samenwerken loont

In hoofdstuk 9 wordt een aantal keren genoemd dat de natuur en waterbeheerders de aansluiting met de landbouw moet blijven zoeken. Nee, alle beheerders van het Zuid-Limburgse landschap zullen gezamenlijk moeten werken aan oplossingen voor alle uitdagingen. Klimaatverandering, biodiversiteit, natuur, waterkwaliteit, erosie vermindering, inrichting en een goed verdienmodel voor alle werkenden in het gebied.  

Strokenteelt van l. naar r. korrelmaïs, S bieten, Groenbemester en korrelmaïs


Voor vele zaken geven jullie al oplossings richtingen aan. Ga daarnaast praten met boeren en werkenden in het gebied en kom gezamenlijk tot gedragen oplossingen.
Bijvoorbeeld een maatregel waar jullie veel effect van verwachten is het verwijderen van drainage. Daar zet ik grote vraagtekens bij. Laag gelegen bij de Geul heeft het mogelijk wel iets effect. Als het flink regent duurt het dagen voordat het regenwater bij de drainagebuis is en dan is mogelijk de grote stroom naar de Maas alweer voorbij en kan de grond langzaam het teveel aan water loslaten.

Een goed kleihumuscomplex kan deze erosie verminderen

Het SWAT+-model zit vol met punten waar jullie zelf in het rapport al het nodige voorbehoud maken of zelf vraagtekens plaatsen. De dag neerslag bijvoorbeeld is een heel zwak punt, dat moet minimaal een uur zijn. Verder zijn er tussen de landbouwpercelen van diverse boeren grote verschillen. Jullie maken in dit rapport een generieke aanname waarmee je boeren die veel infiltratie van regenwater hebben op een gelijke manier bejegend.
Eenzelfde fout als in het stikstofbeleid van de regering met de presentatie van de Kritische Depositie Waarde (KDW). Biologische boeren en gangbare boeren die een laag overschot hebben en die juist deel aan de oplossing van de problemen kunnen zijn moeten evenveel verminderen dan boeren die een hoog stikstof overschot hebben.

Onkruideg

Een voorbeeld uit het verleden van hoe een breed gedragen oplossingsrichting wel vorm kan krijgen.
Eind negentiger jaren heeft de Stichting Mergellandcorporatie, een samenwerking van natuur mensen vooral IVN’s en boeren uit alle sectoren overleggen en projecten opgezet en uitgevoerd.
Dragers van deze samenwerking was de LLTB en de NMFLimburg. Samen hebben we met de projecten voorgang geboekt met het verminderen van de mest, gewasbescherming en het ontwikkelen en plaatsen van landschappelijke elementen.
De laatste taak is later overgenomen door Natuurrijk Limburg

Natuurbeheer

Voor de in dit rapport genoemde ambitie tot integrale aan voor het ‘Water vasthouden en vertragen in het Geuldal’ zal het inrichten van een vergelijkbare, krachtige samenwerking van overheden, TBOs, onderzoekers en landbouworganisaties ongetwijfeld sneller en beter tot breed gedragen oplossingen leiden. De verkenning die nu is vastgelegd in dit rapport kan in die aanpak ongetwijfeld bruikbare input leveren.

Norbert Huijts                                                                                     0654781748
Steinweg 2                                                                                           www.kasteelhoeveputh.nl/blog
6367GM Voerendaal                                                                         Biologisch akkerbouwer met pensioen 

reactie op artikel van voorzitter LLTB en BBB statenlid

Beste Thijs Rompelberg en Heidi van der Pol.

Meer organische mest gebruiken via de derogatie was/is mijns inziens goed.
Maar kunstmest stikstof aanvullen zonder limiet is verbazingwekkend en niet goed 
Vooral ook omdat jullie beiden onder de kop Kunstmest constateren (ik ben blij met dit nieuwe standpunt van de LLTB) dat kunstmest milieuvervuilend is.
2 redenen:
– de productie van 1 kg stikstof kost 1 m3 aardgas en dat levert weer veel CO2 op.
– door veel kunstmest stikstof per ha te gebruiken is het totale bodemleven nauwelijks meer actief waardoor het kleihumuscomplex sterk verminderd. Er is dan verlies van stikstof door uitspoeling en vervluchtiging, waardoor de nu geconstateerde waterkwaliteit verslechterd en voor Zuid-Limburg de Löss erosiegevoeliger wordt. Waardoor de biodiversiteit afneemt.

Rapunzelklokje en Agrimonie

Stikstof en de WUR.
In de laatste nieuwsbrief van Kennisonline van de WUR staat een onderzoek, door de minister aangevraagd over:
“Wat zijn de financiële gevolgen van de verduurzaming en het verlies van de derogatie en mestafzetkosten voor de Melkveehouderij”.
Onderzocht door Wageningen Economic Reseach.
In tabel 1 staan de gemiddelde cijfers van de extensief en intensieve melkveebedrijven van de diverse regio’s in Nederland.
Ik ben enorm geschrokken van de totale N giften/ha van de organische en kunstmestgift gezamenlijk.
De laagste is 340 kg N/ha/jr. en de hoogste 470 kg N/ha/jr. Dit kan niet anders dan leiden tot een hoge stikstof uitspoeling en depositie en dus slechte waterkwaliteit.

Grote grasweide

Groene woestijnen en kruidenrijke graslanden.
Ik zie in Zuid-Limburg diverse groene graslanden tot 50 ha groot. Over het algemeen is hier nauwelijks bodemleven en boven de grond vinden insecten en andere dieren nauwelijks voedsel en daarom is biodiversiteit ver te zoeken.
Met grasklaver en of kruidenrijke graslanden krijg je een beworteling die veel dieper gaat als alleen met gras. Met gebruik van organische mest en heel weinig of geen kunstmeststikstof stimuleer je het totale bodemleven (regenwormen, insecten, bacteriën, mycorrhiza schimmels en protozoa).
Deze zorgen samen voor vertering en het vormen van het kleihumuscomplex, het vastleggen en weer beschikbaar komen van stikstof en andere mineralen voor de planten, maar ook voor weerbaarheidsstoffen voor de planten, dieren en mensen.
Zie de zeer positieve reactie van boeren in het evaluatie verslag op de sites van Urgenda, LTO en LLTB over kruidenrijke graslanden en kruidenrijke groenbemesters.
Advies: schakel niet in een keer het hele bedrijf om naar kruidenrijkgrasland maar begin met een perceel en doe ervaring op om dit langzaam op het hele bedrijf te veranderen.
De biodiversiteit zal dan toenemen, de erosie verminderen en de waterkwaliteit verbeteren.
Zeker zal dan ook het verdien model van de boeren verbeteren om dat minder dure kunstmest aangekocht hoeft te worden.
Collega melkveehouder Jos Brands uit Lemiers bewijst dat het kan. RIVM meet bodemvocht op 1.5 meter diepte onder al zijn percelen een nitraat gehalte van gemiddeld 12 mg nitraat/liter. Een gehalte waar veel natuurgebieden boven zitten. Zie voor dit laatste de onderzoeken die WML door het NMI uit Wageningen heeft laten doen.

Kruidenrijkgrasland

LTO.
Hoe kan dhr. Koopmans zeggen dat varkensmest niet op de Nederlandse markt drukt? Het wordt hier toch ook op de akkers geïnjecteerd.
Het stikstof probleem wordt geïmporteerd uit Zuid-Amerika.  We moeten naar een circulaire landbouw in West-Europa.
We zitten in Nederland met te grote concentraties kippen en varkens. Virologen laten zien dat vogelgriep de volgende pandemie kan/zal zijn bij mensen, daar moeten jullie toch oog voor hebben.

Vooraan natuurweide er achter strokenteelt

Generiek beleid van de overheid.
Met steun van LTO zijn vooral biologische en gangbare boeren die goede milieumaatregelen genomen hebben de dupe van dit overheidsbeleid van de afgelopen 20 jaar, terwijl zij juist met hun manier van werken de oplossing voor de milieuproblemen zijn.
Uiteraard hebben ook onderzoeken van enkele wetenschappers ervoor gezorgd dat onwerkbare en niet werkende oplossingen kwamen.

Renure
Als Renure op een organische manier functioneert kan het meewerken aan een oplossing, maar belangrijk is dat de stikstof input omlaaggaat, anders zal de waterkwaliteit niet verbeteren en dat zal toch moeten gebeuren

Afvoer van hout (koolstof en Stikstof) en plaats voor biodiversiteit

Maatschappelijke verantwoordelijkheid.
In deze mail zijn heel wat problemen en oplossingen aan de orde geweest, Er zijn er zeker nog meer oplossingen.
Zorg als LLTB en LTO goed voor de belangen van boeren maar tegelijkertijd werk aan oplossingen aan de crisissen die er zeker zijn in het landelijk gebied en zoek samen met boeren en de TBO’s in het buitengebied, in respect voor elkaar, voor werkbare oplossing.
Maak een tijdpad voor het veranderen van werken, want de mogelijkheden voor verbeteringen  zijn niet van vandaag op morgen geleerd, dat kost jaren tijd.
D66 in het kabinet Rutte wilde in hele korte tijd een verandering van de landbouw. Boeren die je 20 jaar een bepaalde richting opgejaagd hebt kunnen niet in een jaar 180 graden draaien.
Dat kost echt 5 jaar en meer. Pleit bij de overheid dat 1 miljard € gebruikt wordt om vele boeren te begeleiden in de noodzakelijke verandering. Ik zelf heb daar in het 4-jarige landelijke project geïntegreerde akkerbouw in 1990 hele goede ervaring mee. Dat was voor mij net zoals de boeren in de evaluatie kruidenrijke mengsel zeggen; dat zij dit ervaren als een eyeopener. Ik weet zeker dat ik dan in 2001 niet omgeschakeld was naar de biologische werkwijze.

Haas in onze tuin


Ik stuur deze mail in de CC door naar enkele collega’s en een ander BBB provinciaal bestuurder.
Ik wens jullie veel wijsheid en succes toe met deze moeilijke opgave,

Norbert Huijts
Steinweg 2
6367GM Voerendaal
gepensioneerd biologisch akkerbouwer met pensioen
0654781748
www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Na schrift:
Van beide een goede reactie op mijn mail.
Met BBB statenleden naar 2 landbouwbedrijven op excursie geweest.
Een akkerbouwbedrijf dat veel maatregelen heeft genomen om de biodiversiteit.door verminderen van kunstmeststikstof en bestrijdingsmiddelen en lang groen houden met kruidenrijke groenbemster tot ver in het voorjaar kort voor het zaaien en poten.
Een veebedrijf met 130 stuks melkkoeien heeft 12 mg stikstof op 1.5 m. diepte gemiddeld over zijn bedrijf door het RIVM gemeten.
De grasklaver weilanden werden tot nu toe alleen met organische mest. Door het vervallen van de derogatie en doordat het gebied in nitraat vervuilend gebied zit moet hij mest afvoeren en kunstmeststikstof aanvoeren. Dit is voor dit bedrijf wanbeleid. voor 1 kg stikstof is 1 m3 aardgas nodig. Door gebruik van stikstof gaat het bodemleven erop achteruit en dat is slecht voor stikstof uitspoeling, water vasthouden vermogen en de erosie zal toenemen.

Wandeling rond het noord oosten van Voerendaal 18-maart 2024

Voorjaarswandeling, de natuur is minstens 2 weken vroeger dan gemiddeld andere jaren.

2 Torenvalken sinds enkele weken samen op stok. Voorjaar in kop?

De zwarte roodstaart is weer sinds enkele dagen terug.
De veldleeuwerik zingt sinds enkele weken het hoogste lied.

Geleenbeek in de buurt van kasteel Rivieren en Putterweg.

Speenkruid is een van de eerste voorjaarsbloemen

De sleedoorn is een prachtige struik in het voorjaar.

Madeliefje bloeit een voorjaar lang.

Geleenbeek bij de A79 in de buurt van Ten Esschen.

Plaats van vroege bewoning bij Ten Esschen.

Kasteel Terworm en Hoeve Gitsbach

Puntjes tarwe die net hun kop uit de grond steken

Wildwissel over de treinspoordijk.

reuzenpaardenstaart steekt net zijn kop boven de grond.

Kasteelhoeve Puth (onze vorige woning en bedrijf) en kasteel met park.

Het was sinds lange tijd een zonnige wandeling waarvan we erg genoten hebben.