Meer halen uit bodemleven.

Beste bestuurders en medewerkers van de LLTB ,  NMFL en 2 leden provinciale staten van Limburg

Er zijn de laatste tijd op diverse sites veel positieve ontwikkelingen op het aanpakken en onderzoeken van crisissen in de landbouw.
Om enkele goede initiatieven en onderzoeken te benoemen:
– de nitraat weerberichten van de LLTB met daaraan gekoppelde adviezen.
– op de site van het Louis Bolk Instituut het gratis Ndicea programma die de binding en om het vrijkomen van stikstof voor plantengroei over de jaren heen te volgen, om zodoende gerichtere beslissingen te nemen.
– akkerwerkgroep in het peelgebied om stikstofniveau, waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
– Een melkvee groep met < 30 deelnemers om stikstofniveau, erosie, waterkwaliteit en biodiversiteit te verbeteren.
– crowdfunding actie van Urgenda en LTO voor kruidenrijk mengsel voor weilanden en akkerlanden.
– de column van André Hoogendijk van BO-Akkerbouw met de goede onderzoeken voor het verbeteren van alle doelen.
– doelsturing om de landbouw van het stikstofslot te krijgen.

Ik lees op deze site en diverse anderen aandacht voor het bodemleven maar niet duidelijk genoeg waarom en welke acties ondernomen kunnen worden om het bodemleven te stimuleren.

Onderstaande foto laat duidelijk de verschillen zien in de uitwerking van het bodemleven op 2 verschillende percelen. De donkere band vanaf rechtsonder is de grens tussen beide percelen

Verschil in erosie

Een foto die ik in het voorjaar van 2024 genomen heb tijdens een wandeling in de Zuid-Limburgse heuvels na een flinke stortbui enkele dagen eerder.
Twee percelen suikerbieten beiden in het 2 bladstadium, die ongeveer gelijktijdig gezaaid waren.

Op het rechterperceel is de bodem door de felle stortbui platgeslagen doordat er geen grondbinding is door te weinig bodemleven. De wielsporen van de trekker en de rest van de akker zijn grijs van het van de helling afspoelen van de losse leem.

Het linker perceel zijn in de helling geen slijksporen te zien en hebben de trekker sporen en de tussen liggende stroken nog de bruine grondkleur. De grond heeft hier een kruimelstructuur waardoor een groot deel van het regenwater door de grond is opgenomen en daardoor weinig afspoeling heeft plaatsgevonden.

Buizerd op ons weerstation

Op een aantal bijeenkomsten/projecten zal goed uitgelegd zijn op welke manier het bodemleven functioneert. Toch denk ik dat er nog te weinig wordt verteld over het bodemleven, hoe het is samengesteld, welke functie het heeft en hoe we dit bodemleven kunnen stimuleren.
Bodemleven is heel divers en bestaat uit veel verschillende organismen, o.a.:
Diverse soorten wormen, aaltjes, insecten, bacteriën, virussen, schimmels, eencellige diertjes.
Samen zorgen ze voor het verteren van de (toegediende) organische stof, zodat de mineralen beschikbaar komen voor de groei van het bodemleven en de planten. Een deel wordt vastgelegd in de humus die ook vrijkomt bij de vertering van de organische stof. Dit laatste zorgt voor een goed kleihumus complex die lucht in de bodem toelaat, goed waterdoorlatend, vochtvasthoudend is en een goede mineralen huishouding.

De interactie ondergronds tussen het totale bodemleven en de ondergrondse wortels van de planten zijn cruciaal voor het bovengronds plantgedeelte voor gezonde groei en weerbaarheid tegen ziekten en plagen. Dit resulteert in een kwantitatief en kwalitatief gezond product voor mens en dier.
Het is belangrijk om in balans met de te verwachte opbrengst van het te telen gewas zoveel mogelijk mineralen in de vorm van organische stof te geven (o.a. stikstof en fosfor)
De overheden willen het gebruik van dierlijke mest verlagen, een aantal boeren zullen daardoor meer kunstmest gebruiken met als resultaat minder bodemleven en daardoor minder biodiversiteit.

Pinksterbloem

Teeltmaatregelen om de biodiversiteit ondergronds en bovengronds te vergroten:

• Ruim teeltplan
• Strokenteelt voor de biologische landbouw op onkruideg breedte en voor de gangbare landbouw op spuitbaanbreedte
• Niet kerende grondbewerking (voor Zuid-Limburg wettelijk verplicht)
• Zaai kruidenrijk grasmengsel en kruidenrijke groenbemester met daarin diverse vlinderbloemigen die stikstof binden, daardoor is minder stikstofkunstmest nodig
• Beter inzicht door innovatie voor mineralenbehoefte van gewassen zoals:
  Gebruik van sensoren om de fotosynthese in het blad te meten om op deze manier de stikstof behoefte te bepalen
  Webprogramma Ndicea van het Louis Bolk Instituut gebruiken om mineralisatie in de bodem tijdens de groei te volgen.  https://louisbolk.nl/ndicea
• Verse kruiden in voeding voor koeien verlaagt de methaanuitstoot en stimuleert de gezondheid en de biodiversiteit.
• Jaarrond zoveel mogelijk plantengroei in en op de bodem zodat bodemleven actief blijft.
  
  
  De bijlagen geef ik op deze blog kort weer, zijn mogelijk op internet te vinden.
  
  

Atalanta

De schijf van 5 voor een goede ontwikkeling van het bodemleven.  Bron: Argrifirm

• Bijlage: Column André Hoogendijk Bo-akkerbouw.

Tijd voor herziening van het mestbeleid van  2 april 2026
thema’s: Samenwerking akkerbouw en veehouderij
             Omslag van kalenderlandbouw naar doelsturing
                Circulaire meststoffen
                Aan de slag
 André Hoogendijk is directeur van BO Akkerbouw

    –      Bijlage: Verse kruiden in voeding voor Koeien.
Verse kruiden in voeding voor koeien verlaagt methaanuitstoot
thema’s: Methaanemissieproeven: veelbelovende resultaten
                Effecten op de melksamenstelling
                Wat betekenen deze resultaten voor de melkveehouders?
                Conclusie
Bron: Hogeschool Van Hall Larenstein.  Publicatiedatum: vr 4 okt. 2024

 
Ik hoop dat er meer aandacht besteed wordt aan hoe het bodemleven functioneert en gestimuleerd kan worden.

Groetend,
Norbert Huijts
Voerendaal
Biologisch akkerbouwer met pensioen
n.huijts@planet.nl
www.kasteelhoeveputh.nl/blog

Avond zonlicht met prachtige kleuren